Laatste projecten

oekraine-kieskompas

Stemhulp voor het Oekraïne-
referendum 2016

Referendum over de
associatieovereenkomst
EU-Oekraïne

usa-kieskompas

Stemhulp voor Amerikaanse verkiezingen 2016

Voor zowel de voorverkiezingen als de presidentiele verkiezingen van de Verenigde Staten heeft Kieskompas een stemhulp ontwikkeld waarbij...

UK-eletions

Stemhulp voor Britse verkiezingen 2015

Kieskompas heeft voor de verkiezingen van de Verenigd Koninkrijk..

israel-last-project

Stemhulp voor Israëlische verkiezingen

Voor de derde keer heeft Kieskompas een tool gemaakt voor de Israëlische verkiezingen.

debat

Levend Kieskompas
in de Klas

Kieskompas presenteert een uniek en vernieuwend concept voor middelbare scholen: Levend Kieskompas in de Klas.

Alles

Nieuws

Column André

Column: Soeverein volk

Ook op Curaçao zijn kiezers grillig. Bij de laatste verkiezingen in oktober 2012 maakten zij de partij van Helmin Wiels – Pueblo Soberano, oftewel Soeverein Volk – tot de grootste partij. Wiels is een voormalig welzijnswerker, die ook wel de ‘Hugo Chavez van Curaçao’ wordt genoemd, terwijl anderen een populist à la Geert Wilders in hem zien. Wiels is er van overtuigd dat Nederland poogt de Antillen opnieuw te ‘koloniseren’ en hamert voortdurend op de uitbuiting van de armen op Curaçao door de multinationals op het eiland.

Recent was Helmin Wiels op bezoek in Nederland in het kader van het Interparlementair Koninkrijksoverleg. Net als Chavez en Wilders houdt Wiels wel van provocaties. Zo stelde hij dat Makamba’s (blanke, Nederlandstalige eilandbewoners) ‘in bodybags’ teruggestuurd zouden moeten worden. Daarop weigerden Kamerleden van Geert Wilders’ PVV met hem aan tafel te zitten.

Nadat bijna 70 procent van de inwoners van Curaçao hadden gestemd voor ‘zelfbestuur’ binnen het Koninkrijk, begonnen de problemen onmiddellijk zichtbaar te worden. Terwijl in de ogen van Wiels en zijn voorganger Schotte de blanke Nederlanders nog steeds onderdrukkers zijn, zien Nederlandse parlementariërs de meeste politici van onze overzeese gebieden toch vooral als heetgebakerde, corrupte en incompetente zelfverrijkers.

De laatsten hebben een punt: leden van de Staten van Sint Maarten (het lokale parlement) hebben zichzelf een salaris van 9.000 euro per maand gegeven voor één dag werken per week. Met nog geen 40.000 inwoners, is Sint Maarten even groot als Goes, Geldrop-Mierlo of Oldambt. Raadsleden in deze gemeenten verdienen maximaal 900 euro en 64 eurocent voor hun werkzaamheden en moeten daarvoor vaak meer avonden per week opdraven. Voor meer bestuurswerk krijgen ze dus tien keer minder dan de vertegenwoordigers van Sint Maarten.

Je kunt op je vingers uittellen wat er gebeurt als Nederlandse Kamerleden en ministers de Sint Maartense politici ter verantwoording roepen voor hun laakbare gedrag. Politici uit alle delen van het overzeese Koninkrijk zullen moord en brand gillen over deze ‘inmenging in de soevereiniteit’.

Misschien is het een optie de eilanden volledige zelfstandigheid te geven. Dan hoeft Nederland de schulden niet meer te saneren en zijn de eilandbewoners echt soeverein.

Column: Slechte raad is duur

Onlangs diende PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen een initiatiefwetsvoorstel in dat beoogt gemeenteraden 10 procent te verkleinen. Het vorige kabinet – gesteund door de PVV – wilde zelfs een reductie van 25 procent. Diezelfde PVV zal in de Senaat nu tegen een reductie stemmen. Hypocriet?

Nee! Het is gewoon een slecht voorstel, een misplaatste populistische zet van de PvdA. Een heroverweging van de omvang moet passen in een totaalvisie op het openbaar bestuur en die ontbreekt. Verder is het een slecht plan vanuit democratisch oogpunt. Raadsleden – zeker als ze tot een kleine fractie behoren – moeten al enorm veel werk verzetten. Een vermindering van het aantal raadsleden houdt uiteraard géén vermindering van het werk in. Minder mensen moeten dezelfde hoeveelheid werk verzetten. Kortom, de werkdruk wordt verzwaard, waardoor het raadslidmaatschap voor steeds minder potentiële raadsleden is te combineren met hun dagelijkse werkzaamheden.

Het PvdA-voorstel verzwakt de positie van raadsleden, terwijl de raad eigenlijk meer tegenwicht moet kunnen bieden tegen B en W. Burgemeesters en wethouders hebben al een enorme kennisvoorsprong omdat zij een fulltime functie hebben. Daarnaast worden zij ook nog eens ondersteund door een ambtenarenapparaat, inclusief spindoctors, voorlichters en dure externe adviseurs. Raadsleden moeten met een vaak kleine griffie hun controlerende taak uitoefenen.

Door het visieloze PvdA-voorstel raken raadsleden nog meer overbelast. Door deze verzwakking van de volksvertegenwoordiging wordt de overmacht van het uitvoerende orgaan groter. Een meer doordacht en democratisch gefundeerd voorstel zou de balans herstellen tussen raad en B en W. Juist de uitvoerende macht moet de broekriem aanhalen. Al eerder stelde de commissie-Kalden voor het aantal ambtsdragers terug te brengen van ruim 13.000 naar ongeveer 1650. Niet alleen door schaalvergroting, maar ook door het aantal wethouders per gemeente te beperken.

De gemeenteraad moet zo veel mogelijk een afspiegeling van de bevolking vormen. Niet uitsluitend beroepspolitici en ambtenaren, maar de winkelier, de politieagente en de huisarts horen in de raad te zetelen. Veel partijen hebben nu al de grootste moeite om dergelijke hardwerkende, maar betrokken burgers op hun lijsten te krijgen. Een toename van de werkdruk kan de definitieve nekslag betekenen. Een slechte raad is duur!

Column: Voorbeeldfunctie

GESCHREVEN OP donderdag, 21 februari, 2013 – 10:27

André Krouwel, politicoloog aan de VU en wetenschappelijk directeur van Kieskompas
Nederland is in een diepe economische crisis geraakt. We geven graag bankiers de schuld, maar eigenlijk weten we wel dat we zelf ook jarenlang op te grote voet hebben geleefd, te veel geld hebben geleend en ons veel luxe hebben veroorloofd. En nu betalen we de prijs.

Zoals altijd wordt de rekening vooral neergelegd bij mensen die kwetsbaar zijn en zich minder goed kunnen verdedigen, want dat levert de minste weerstand op. Dus ontmantelen we gedeeltelijk de welvaartsstaat. Uw gemeente heeft er ook mee te maken: veel taken worden overgeheveld, maar de middelen ontbreken om eenzelfde voorzieningenniveau overeind te houden. U moet subsidies schrappen, bezuinigen op belangrijke instellingen en ook elders de tering naar de nering zetten.
Juist in deze zware tijden moeten politici het voorbeeld geven en begrijpen hoe zwaar de bezuinigingen ingrijpen in het leven van mensen. De kosten van wonen, kinderopvang, gas, water en licht en hogere belastingen, terwijl het salaris niet stijgt of zelfs daalt.

En toen was er een PvdA-wethouder in Utrecht. Na elf jaar trouwe dienst heeft zij per 1 april een nieuwe functie. Mooi, zult u denken. Van de ene naar de andere baan. Wat een luxe in deze tijd dat veel mensen zonder emplooi en vast inkomen komen te zitten. Maar deze ex-wethouder ziet dat anders. Zij wenste enkele maanden eerder te stoppen met werken en 14.000 euro aan wachtgeld te gebruiken voor een ‘vakantie’ om ‘even uit te rusten’. Onder druk ziet ze inmiddels af van het wachtgeld, maar dat doet niets af aan de blinde vlek die ze kennelijk heeft.

‘Ik vind dat ik dit mag en ik denk dat mensen het begrijpen’, aldus de ex-wethouder in eerste instantie. Natuurlijk begrijpt geen enkele burger dat. En terecht. In deze tijden moeten bestuurders en volksvertegenwoordigers calvinistischer zijn dan Calvijn zelf.

Wanneer politici aan burgers vragen offers te brengen, bejaarden hun spaargeld moeten ‘opeten’ om hun verzorging te betalen, de armoede onder kinderen toeneemt, veel mensen hun baan verliezen en pensioenen worden gekort, dan moeten politici als eersten hun broekriem aanhalen. Diegenen die niet begrijpen dat bij een verantwoordelijke functie ook voorbeeldig gedrag hoort, zijn ongeschikt voor het openbaar bestuur.

Column: Partijcontrole

Dat vermenging van private economische en partijpolitieke belangen problematisch is, bewijst de kwestie rond de afgetreden wethouder Jos van Rey. Onlangs bleek dat de van corruptie verdachte Van Rey nog altijd de deur platloopt in het Roermondse stadhuis om fractievergaderingen van de VVD bij te wonen. De Roermondse VVD-fractie ziet geen enkel probleem in het contact met ‘adviseur’ Van Rey. Zijn kunde en ervaring zijn nog steeds van groot belang.

In de VVD-Kamerfractie en op het partijkantoor zitten de liberalen zwaar met deze kwestie in hun maag. Partijvoorzitter Korthals heeft de lokale VVD-afdeling gevraagd afstand te nemen van Van Rey omdat het imago van de partij wordt beschadigd. De VVD zelf ligt ook al onder vuur door de schimmige manier waarop de landelijke campagne is gefinancierd. En Van Rey is niet de enige VVD’er die door het Openbaar Ministerie wordt onderzocht, ook de Noord-Hollandse gedeputeerde Hooijmaijers wordt verdacht van financiële malversaties.

Maar de Roermondse VVD negeert de partijleiding. Een schoolvoorbeeld van de soms gespannen verhoudingen tussen lokale en nationale belangen. Van Rey is landelijk een electoraal risico voor de VVD, maar in Limburg, en vooral in Roermond, is hij nog altijd mateloos populair. En hij is lokaal een economische macht die zich niet zomaar aan de kant laat schuiven. Veel Roermondse VVD’ers hebben hun zetel aan Van Rey te danken. Velen huilden dan ook toen hij opstapte als wethouder. Met iets meer dan een jaar te gaan tot de volgende gemeenteraadsverkiezingen lijkt het politieke zelfmoord om stemmenkanon Van Rey aan de kant te zetten.

Lokale verkiezingen mogen dan in de meeste steden en dorpen worden bepaald door landelijke thema’s en de populariteit van de landelijke partijen, in het Zuiden heerst een andere politieke cultuur, Veel Roermonders zijn vast van mening dat Van Rey niets fout heeft gedaan en veel heeft gedaan voor de stad. De landelijke VVD kan Van Rey moeilijk royeren of de Roermondse VVD haar wil opleggen. Het gevaar van afsplitsing komt dan dichtbij.

Het politiek-economische bolwerk dat Van Rey heeft opgebouwd is te machtig voor de landelijke VVD-top. Zijn kartel van politici en ondernemers is zijn daadwerkelijke machtsbasis. De meeste lokale politici hebben de nationale partij nodig om verkiezingen te winnen. Bij Van Rey is dat andersom: de Haagse VVD heeft hem nodig!

Column: SGP-vrouwen en PVV-leden

Ze keken erg zuur, de mannen van de SGP. Gedwongen door de rechter – tot aan het Europese Hof toe – moet de partij haar kieslijsten formeel openstellen voor vrouwelijke kandidaten.

Geen vrouw wordt natuurlijk via een SGP-lijst gekozen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Immers, een overgrote meerderheid van de SGP-broeders ziet ‘de man als het hoofd van de vrouw’ en acht de ondergeschiktheid van vrouwen ‘onderdeel van een onveranderlijke scheppingsorde.’ De SGP is een theocratische partij, die vindt dat alle burgers en ook de overheid moeten handelen volgens Gods woord.

Tussen 1918 en 1989 was de SGP zelfs categorisch tegen het vrouwenkiesrecht, maar dat heeft men onder druk inmiddels afgezwakt. Vrouwen mogen nu zelf weten of ze stemmen. Terwijl Geert Wilders tegen theocratische partijen die vrouwen onderdrukken in andere landen fulmineert, had hij er geen moeite mee om samen te werken met de SGP in de Senaat om meerderheden te verkrijgen voor het vorige kabinetsbeleid.

Die dubbele moraal zie je bij veel Nederlanders: het laat hen koud dat binnen een Nederlandse politieke partij vrouwen worden gediscrimineerd. In 107 gemeenten heeft de SGP raadsleden waar andere partijen gewoon mee samenwerken en de SGP levert ook 40 wethouders aan gemeentebesturen.

De zaak rond de SGP legt een dilemma bloot van het Nederlandse staatsbestel. Politieke partijen worden niet erkend door de Grondwet en ook verder is weinig wettelijk geregeld over hun interne handel en wandel. In feite behoren ze tot de civiele samenleving. De staat treedt ook niet op tegen gescheiden studenten-, zang- en sportverenigingen.

Het verschil is dat politieke partijen via hun bestuurders wél deel uitmaken van het staatsbestel en daarom moeten voldoen aan het beginsel dat elke burger op gelijke voet kan deelnemen aan het maatschappelijk leven, ongeacht godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, seksuele geaardheid of burgerlijke staat. SGP’ers mogen in de privésfeer best vinden dat vrouwen ondergeschikt zijn, maar geen organisatie vormen die vrouwen gelijke deelname aan het publieke domein ontzegt.

De volgende logische stap is dat de Nederlandse overheid – net als in Duitsland en Finland – de interne democratie in partijen afdwingt. Ook de autoritair geleide PVV van Wilders moet zich aan de Grondwet houden.

Column: Lokale verkiezingen bestaan niet

Dit najaar maakte Kieskompas een stemhulp voor de verkiezingen in de nieuwe fusiegemeente HSZ, een samenvoeging van de gemeenten Harenkarspel, Schagen en Zijpe.

Bij de ontwikkeling van een Kieskompas leveren alle deelnemende partijen de belangrijkste lokale kwesties aan waarover burgers hun mening kunnen geven. In deze Noord-Hollandse gemeente speelden belangwekkende zaken als de mogelijke bouw van een nieuwe kernreactor bij Petten, de aanleg van een brug bij Zijpersluis, een autoluwe Markt in Schagen en het uitbreiden van cameratoezicht. Politici van elf partijen spraken met overtuiging en enthousiasme over de lokale thema’s waarvoor zij zich de komende vier jaar hard willen maken. Alle partijen voerden campagne met een uitgebreid programma en duidelijke standpunten.
Maar ja, vlak voor deze lokale verkiezing was het regeerakkoord tot stand gekomen. En dus kreeg VVD-lijsttrekker André Groot bij het flyeren geen vragen over de autoluwe Markt, maar werd hij gekapitteld vanwege de inkomensafhankelijke zorgpremie. PvdA-leider Ben Blonk kreeg op straat de wind van voren vanwege de AOW; over de brug bij Zijpersluis wilde niemand praten.
Bij de verkiezingen op 21 november boekte het lokale CDA een monsterscore en werd met afstand de grootste in de nieuwe fusiegemeente. De zegevierende CDA-lijsttrekker Jelle Beemsterboer gaf ruiterlijk toe dat een ‘landelijke dynamiek’ had bijgedragen aan de winst. De lokale VVD en PvdA likten hun wonden.
De verkiezing in HSZ bevestigt een studie van de Universiteit Tilburg uit 2010, waaruit blijkt dat landelijke trends de lokale verkiezingen domineren. De traditionele nationale partijen hebben hun binding met lokale samenlevingen grotendeels verloren. Lokale partijen blijken veel beter in staat een persoonlijke band met kiezers te bewerkstelligen en worden daarbij niet gehinderd door een landelijk ideologisch profiel.
In maart 2014 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Dat wordt een nieuwe afrekenronde, vooral voor de partijen die deel uitmaken van dit kabinet. De kiezers zullen de harde bezuinigingsmaatregelen van PvdA en VVD afstraffen.
Die dominantie van landelijke trends komt vooral doordat kiezers te weinig informatie hebben over lokale issues en partijstandpunten. De kaalslag bij lokale media heeft tot gevolg dat burgers in 2014 nog minder op de hoogte zullen zijn van plaatselijke kwesties. Echt lokale verkiezingen bestaan niet meer.

Column: Declaratiedrama

Staatssecretaris Co Verdaas (PvdA) stapte vorige week op vanwege zijn declaratiegedrag. Hij declareerde niet-gemaakte ritten tussen Nijmegen en Arnhem. In werkelijkheid kwam hij van zijn vriendin in Zwolle. Verdaas moet 900 euro terugstorten, maar vindt zichzelf geen graaier. Alsof het daarom gaat. Fraude is fraude en liegen is liegen.

Wie belastinggeld gebruikt, moet de uiterste zuiverheid en transparantie in acht nemen. Een krabbel zetten voor een nooit gemaakte rit past niet bij iemand in een publieke functie. Verdaas trad dan ook terecht af.

Een onderbelicht element in de reactie van Verdaas geeft inzicht in de houding van sommige bestuurders als ze worden aangesproken op hun gedrag. Verdaas ergert zich aan kritiek op een ‘heidag’ die hij met collega’s doorbracht in een kasteelhotel. Volgens Vrij Nederland liet het gezelschap hierbij grote hoeveelheden wijn, whisky, cognac en sigaren aanrukken ter waarde van ruim 2500 euro.

Het lijkt mij – en waarschijnlijk elke belastingbetaler – niet meer dan terecht dat deze bestuurders op de vingers worden getikt en het bedrag terugstorten. Zijn onze politici dan totaal de voeling met de samenleving kwijt? Wellicht is dit acceptabel gedrag in bestuurskringen, maar de meeste Nederlanders spenderen geen 2500 euro aan drank op een avond.

Dat Verdaas de verontwaardiging niet begrijpt, is het wérkelijke probleem. Bestuurders menen kennelijk ‘recht te hebben’ op bepaalde vergoedingen of uitgaven. Daaraan moet dus paal en perk worden gesteld met strengere regels en controle.

Dat bleek eveneens uit het declaratieprobleem van de voormalige Schiedamse burgemeester Wilma Verver. Zij declareerde onder andere whisky, champagne, bonbons en portretten van haarzelf, maar zou niets onoorbaars hebben gedaan, omdat – volgens de onderzoekscommissie – er nauwelijks regels bestonden voor declaraties. ‘Bestuurders in Schiedam konden vrijwel ongestoord hun gang gaan en soberheid en gezond verstand waren ver te zoeken’, aldus de commissie. Het moet niet gekker worden. Iets mag omdat er geen regels voor bestaan?

Nederland kan bogen op een relatief integer openbaar bestuur en uit internationaal vergelijkend onderzoek blijkt elke keer weer dat de corruptie in ons land relatief laag is. Maar dat is niet omdat bestuurders zich integer gedragen. Dat komt doordat we geen regels hebben.

Column: Meer voor minder

NRC Handelsblad van 23 november somt een groot aantal rijkstaken op die de afgelopen jaren naar gemeenten zijn overgeheveld en een batterij aan beleidsterreinen die binnenkort onder gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen, zoals de gehele jeugdzorg in 2015.

Als principe is decentralisatie een goede zaak. Beleid moet op een zo laag mogelijk niveau worden uitgevoerd. Dicht bij de mensen. Iemand die thuiszorg nodig heeft, krijgt liever te maken met een instelling die goed bekend is met lokale omstandigheden en gewoonten dan met een anonieme, kille en bureaucratische moloch.

Maar er is een fnuikend mechanisme ontstaan waarbij de ene overdracht van taken de volgende decentralisatiegolf uitlokt, omdat het steeds ‘logischer’ wordt om volledige beleidsdomeinen bij gemeenten onder te brengen.

Decentralisaties zijn feitelijk pure efficiëntieslagen, waarmee de centrale overheid besparingen realiseert. Behalve reguliere bezuinigingen die gemeenten moeten doorvoeren, gaat de overname van rijkstaken vaak ook nog eens gepaard met fikse kortingen. Verkapte extra bezuinigingen dus, waardoor minder geld beschikbaar is voor de uitvoering van de overgehevelde taken. En dat terwijl burgers steeds hogere eisen stellen aan de overheid en haar diensten. De centrale overheid eist ‘meer voor minder’.

De kruik gaat te water tot ze barst. Je kunt niet voortdurend taken overhevelen naar lagere overheden en tegelijkertijd de geldkraan verder dichtdraaien. Dit perverse mechanisme leidt onvermijdelijk tot verslechtering van de dienstverlening en verpaupering van gemeenten. Dat ondermijnt de legitimiteit van het openbaar bestuur nog verder.

De negatieve gevolgen zijn al zichtbaar in de jeugdzorg, waar na overheveling van taken aan gemeenten diverse incidenten zijn geweest, waarbij de jeugdzorg niet op haar taak berekend bleek en het toezicht ontbrak. Bij onderzoek van Kinderombudsman Marc Dullaert en de Commissie-Samson naar misbruik van kinderen in de jeugdzorg bleek decentralisatie te hebben geleid tot versnipperd toezicht, verlies aan expertise en oplopende financiële tekorten. Met een serie treurige incidenten als gevolg.

Visieloze decentralisatie, zonder duidelijk eindbeeld welke taken bij het Rijk moeten blijven en welke bij de verschillende decentrale bestuurslagen, leidt tot heel hoge kosten: het verlies van vertrouwen van burgers in de capaciteit van de staat als probleemoplosser.

Column: Permanent formeren

De formatie van het kabinet Rutte 2 is in veel opzichten opmerkelijk. Voor het eerst verloopt de formatie niet via de Koningin, maar leggen de (in)formateurs verantwoording af in de Tweede Kamer.

Het nieuwe systeem lijkt te werken, getuige de snelle formatie van een kabinet onder zeer slechte economische omstandigheden. Als we interim-regeringen niet meerekenen, zijn slechts twee naoorlogse kabinetten sneller geformeerd (de kabinetten Drees 1 en Cals). Ook als de twee extra weken formeren voor de ‘herstart’ meetellen bij de formatie, dan nog zijn VVD en PvdA in razend tempo tot een akkoord gekomen.

Iedereen die op lokaal niveau bij formaties was betrokken, weet dat de eerste fase cruciaal is – coalitiepartners moeten voor elkaar kiezen – maar feitelijk is coalitievorming een permanente formatie. Immers, gedurende de rit doemen allerlei onvoorziene problemen op, waarvoor de coalitiepartners gezamenlijke oplossingen moeten bedenken en mooie plannen stuiten vaak op een weerbarstige werkelijkheid.

Voor een succesvolle coalitie is de bereidheid om compromissen te sluiten, naar elkaars wensen te luisteren en elkaars achterban te begrijpen, cruciaal. Hiervoor is vertrouwen noodzakelijk. Het lijkt erop dat dit vertrouwen bestaat tussen de VVD en PvdA. Men hield de kaken stijf op elkaar naar de buitenwereld tijdens de ‘her-formatie’ en er werd een oplossing gevonden waarin beide partijen ‘elkaars gifbeker drinken’.

Voor vertrouwen is voorspelbaar gedrag belangrijk: het geloof dat de ander zal handelen in overeenstemming met de verwachting die men had. Vertrouwen is te detecteren, wanneer men niet elkaars gedrag permanent controleert en analyseert, maar uitgaat van een herkenbaar patroon. Daarom ging het mis in het vorige kabinet. Wilders was en bleef een ongeleid projectiel en zijn gedrag was moeilijk voorspelbaar voor CDA en VVD.

Het is makkelijker vertrouwen te hebben in traditionele partijen dan in nieuwkomers. De plannen van dit kabinet zijn over een jaar al weer achterhaald, maar zolang beide partijen voorspelbaar gedrag vertonen, zal dit kabinet in het zadel blijven.

Column: Te koop

Van links tot rechts veinsden Kamerleden verontwaardiging over buitenlandse giften aan de PVV. Andere partijen spraken van ‘belangenverstrengeling’ en ‘afhankelijkheid’ van donateurs. Maar zij zijn hypocriet, want ze houden al jarenlang wetgeving tegen die giften aan partijen transparanter maken.

Nederland is het Wilde Westen op het gebied van partijfinanciering. Hiervoor hebben we meermalen een pak op ons donder gekregen van de Raad van Europa. Weet u waarom hier zo weinig schandalen met politiek geld zijn? Omdat alles mag. Giften kunnen onbeperkt en anoniem worden gedaan.

Soms gaat de beerput even open en is de stank ondraaglijk. Dan heb ik het niet over de in opspraak geraakte Roermondse VVD’er Jos van Rey. Het onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling met een projectontwikkelaar stuitte op laakbaar gedrag tijdens de sollicitatieprocedure van beoogd burgemeester Ricardo Offermans (ook VVD). Maar dat is slechts klein bier.

Ook de beschuldiging van corruptie, valsheid in geschrifte en witwassen aan het adres van de Noord-Hollandse gedeputeerde Ton Hooijmaijers is niet het echte probleem. Evenmin het machtsmisbruik van voormalig VVD-burgemeester Wilma Verver in Schiedam, die een bouwbedrijf tegenwerkte waarmee ze een persoonlijk conflict had. Dat zij volgens De Telegraaf voor honderden euro’s aan chocolade, champagne en whisky declareerde, is ook niet de kern van de kwestie. Ook ben ik er zeker van dat de voortvluchtige corrupte VVD’er Sjoerd Swane uiteindelijk in de kraag wordt gevat.

Het probleem is niet dat de VVD dicht aanschurkt tegen het grote geld, dat is logisch voor een partij die de belangen van goed verdienende Nederlanders vurig behartigt.

Het deksel van de echte beerput werd even opgelicht door voormalig VVD-voorzitter Bas Eenhoorn. Hij onthulde dat de verkiezingscampagne van de VVD werd gefinancierd via vijf ondoorzichtige stichtingen die geld doorsluisden naar de partij. Wie waren de donateurs die de VVD de grootste partij van ons land hebben gemaakt? En wat hebben zij er voor terug geëist in het regeerakkoord? Dat wil ik weten!

Dat is belangrijker dan een belletje van Van Rey aan Offermans. Het echte probleem is dat grote sommen geld aan politici worden gegeven, dat er niet wordt gecontroleerd en geen verantwoording wordt afgelegd. De Nederlandse politiek is te koop.