Laatste projecten

oekraine-kieskompas

Stemhulp voor het Oekraïne-
referendum 2016

Referendum over de
associatieovereenkomst
EU-Oekraïne

usa-kieskompas

Stemhulp voor Amerikaanse verkiezingen 2016

Voor zowel de voorverkiezingen als de presidentiele verkiezingen van de Verenigde Staten heeft Kieskompas een stemhulp ontwikkeld waarbij...

UK-eletions

Stemhulp voor Britse verkiezingen 2015

Kieskompas heeft voor de verkiezingen van de Verenigd Koninkrijk..

israel-last-project

Stemhulp voor Israëlische verkiezingen

Voor de derde keer heeft Kieskompas een tool gemaakt voor de Israëlische verkiezingen.

debat

Levend Kieskompas
in de Klas

Kieskompas presenteert een uniek en vernieuwend concept voor middelbare scholen: Levend Kieskompas in de Klas.

Alles

Nieuws

Column André

Column: Oud zeer

Je verwacht dat mensen op gevorderde leeftijd meer levenswijsheid hebben en daarom minder ruzie maken. Maar voor leden van ouderenpartijen gaat dit niet op. Deze week implodeerde 50PLUS.

Voor oprichter Jan Nagel is het zijn vierde politieke partij die uit elkaar is gevallen, nadat hij eerder de PvdA (en de VARA) met ruzie had verlaten. Nagel stond ook aan de wieg van Leefbaar Nederland (waar Pim Fortyun na een conflict opstapte), de PRDV met Peter R. de Vries en OokU. De combinatie van een groot ego en principiële stellingnamen blijkt funest.

Maar Nagels persoonlijkheid is niet de enige verklaring. Het Algemeen Ouderen Verbond AOV en Unie 55+, die in 1994 in de Tweede Kamer kwamen met respectievelijk één en zes zetels, implodeerden ook in korte tijd. Zo verdwenen alle seniorenpartijen roemloos uit de Kamer.

Oprichters van dit soort partijen maken een grote denkfout. Alleen omdat je jong of oud bent, betekent nog niet dat je dezelfde belangen hebt. De meeste nieuwe partijen sterven een snelle dood omdat ze niet aansluiten bij een diepgewortelde sociale scheidslijn en diepgevoelde politiek relevante identiteiten.

Kiezers kun je mobiliseren op basis van een politiek onderwerp, zoals pensioenen, maar een politiek standpunt krijgt alleen betekenis als het verbonden is met een logisch stelsel van stellingnamen op andere onderwerpen. Daarom overleefden het libertaire D66, het ecologische GroenLinks en de socialistische SP de politieke levensstrijd.

Vertegenwoordiging van een specifieke bevolkingsgroep beklijft alleen als gedeelde idealen ook aansluiten bij gedeelde belangen. Maar het belang van een welgestelde oudere met een eigen huis verschilt totaal van dat van een straatarme bejaarde in een huurhuis met alleen een staatspensioentje.

Ouderenpartijen vergaten de solidariteit tussen generaties te politiseren. Ouderen boven de zeventig hebben volgens het SCP veel minder welvaart en bezit dan de babyboomgeneratie, die de zaken goed voor zichzelf heeft geregeld. Jongere generaties zullen in een verregaand verschraald pensioenlandschap ronddolen, omdat de babyboomers roofbouw hebben gepleegd.

Bij een conflict kan men dus niet terugvallen op principes en visies voor een betere wereld, maar blijven uitsluitend opportunisme en eigenbelang over. Alle lokale ouderenpartijen die nu in gemeenten uit de grond worden gestampt, moeten hiervan leren, anders is hen hetzelfde lot beschoren.

Kieskompas voor uw gemeente in 2014

In maart 2014 staan de gemeenteraadsverkiezingen weer voor de deur. En net als in 2010, toen we met 64 gemeenten en ruim 1,2 miljoen bezoekers de grootste online stemhulp waren, zal Kieskompas ook volgend jaar weer beschikbaar zijn.

Kieskompas heeft een uitgebreid aanbod voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Uiteraard kunt u bij ons terecht voor een speciaal voor uw gemeente ontwikkeld Kieskompas. Maar er zijn veel meer mogelijkheden.

Wilt u meer weten over wat Kieskompas voor uw gemeente kan betekenen? Wij sturen u graag onze prospectus voor 2014 toe.

Voor het volledig vrijblijvend aanvragen van een prospectus, of voor al uw andere vragen, kunt u contact opnemen met info@kieskompas.nl of 020-5983966.

Wij kijken uit naar een prettige samenwerking met uw gemeente!

Download hier onze brochures: Prospectus en/of Werkwijze

Kieskompas voor Duitse parlementsverkiezingen

Goed geïnformeerde keuze maken door de partijstandpunten te vergelijken

bundeswahlkompass

Op 22 september gaat Duitsland naar de stembus om de leden van de nieuwe Bondsdag te kiezen. Om de Duitse kiezers te helpen met het maken van een gefundeerde keuze heeft Kieskompas van de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met de Otto-Friedrich-Universität Bamberg een speciale online stemhulp ontwikkeld voor deze verkiezingen: het BundesWahlKompass.

Kieskompas reikt iPad uit aan gelukkige winnares

Nieuws-Winnares

In de week voor de Tweede Kamerverkiezingen van 12 September 2012 was het mogelijk om deel te nemen aan een onderzoek van Universiteit Tilburg en de Vrije Universiteit Amsterdam. Kieskompas werkte samen met Sociale Psychologie aan het onderzoek. Onder de deelnemers van de enquete hebben we een Ipad verloot. Kieskompas heeft het genoegen om de winnares van onze loting mede te delen. De gelukkige is Amanda Jansen. Zij heeft de Ipad gewonnen en kreeg deze onlangs feestelijk uitgereikt.

Column: Emotionele begroting

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn in volle gang en ook binnen gemeenten pogen partijen een sluitende begroting voor het komende jaar op te stellen. Al dat cijferwerk is nodig om verantwoording af te leggen, maar hoe belangrijk is het?

Lokale politici, vooral bestuurders, moeten zich niet blindstaren op de cijfertjes. Achter deze papieren werkelijkheid gaat een echte wereld schuil, waarin miljoenen Nederlanders zich onprettig voelen in hun eigen straat, wijk of stad.

We weten al langer dat veel mensen bang zijn in alledaagse situaties. Buschauffeurs en verplegers liggen niet wakker van grondexploitaties, maar van het toenemende geweld tegen dienstverleners. Ouders maken zich meer zorgen over het drugsgebruik van hun kroost dan over een sluitende begroting. Ouderen hebben meer zorgen over het veilig kunnen pinnen en winkelen dan over het begrotingstekort. De meeste burgers zullen nooit een gemeentelijke begroting zien, hoe hard en hoe goed bedoeld wethouders, raadsleden en ambtenaren ook werken aan een solide financiële positie van hun gemeente.

Denk terug aan hoe Pim Fortuyn in 2002 de gevoelens van burgers vatte in niet-financiële thema’s als leefbaarheid en veiligheid. Drie raadsperioden verder heb ik, in samenwerking met Trouw, de ‘emotionele begroting van Nederland’ opgemaakt. Maandenlang hebben we onderzoek gedaan naar politiek relevante emoties onder het electoraat. We dachten dat de crisis Nederlanders vooral bang had gemaakt. Maar in plaats daarvan blijkt onder de vernislaag van Hollandse nuchterheid vooral woede schuil te gaan. Boze burgers walgen van de politieke incompetentie om de crisis op te lossen.

We hadden verwacht vooral angry young men aan te treffen, maar ontmoetten juist vele angry grannies. Vooral oudere vrouwen blijken zeer boos te zijn. Omdat er maar geen einde lijkt te komen aan de economische crisis, hebben mensen het gevoel dat langzamerhand alles slechter wordt. Velen steunen daarom de stelling dat dit land een leider nodig heeft die nu eens ingrijpt en sneller beslissingen neemt. Het polderen zit toch minder diep in ons politieke DNA dan doorgaans wordt aangenomen.

Deze woede zal zich openbaren tijdens de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Daar zullen niet de partijen winnen die een sluitende begroting hebben gemaakt, maar politici die deze woede verwoorden.

Kieskompas Israël is online

Ruim 125.000 bezoekers na een week

Op 22 januari gaat Israël naar de stembus om een nieuw parlement (de Knesset) te kiezen. Om de Israëlische kiezers te helpen met het maken van een gefundeerde keuze heeft Kieskompas van de Vrije Universiteit Amsterdam een speciale online stemhulp voor deze verkiezingen ontwikkeld.

Israeli Election Compass

Politieke landschap volop in beweging

Maar liefst 34 partijen zullen op deze dag naar de gunst van de kiezer dingen. Net als in 2009 is het Israëlische politieke landschap volop in beweging omdat belangrijke politieke figuren nieuwe partijen oprichten of fusies aangaan. “Israël staat hierdoor bekend om haar grote electorale verschuivingen bij iedere verkiezing,” zegt André Krouwel, VU-politicoloog en directeur van Kieskompas. “Tel daarbij de explosieve politieke situatie op in buurlanden zoals Syrië en Egypte en de Palestijnse gebieden en het is duidelijk dat er veel op het spel staat.”

Wetenschappelijk onderzoek

Zoals altijd werkt Kieskompas samen met gerenommeerde wetenschappers om de stellingen voor het Kieskompas te ontwikkelen en wetenschappelijk verkiezingenonderzoek te doen. In Israël is daartoe wederom een samenwerkingsverband aangegaan met de Universiteit van Tel Aviv en het Israel Democracy Institute (IDI). Daarnaast werkt Kieskompas ook samen met mediapartners om kiezers op de hoogte te houden van belangrijke ontwikkelingen in de publieke opinie, gebaseerd op de antwoorden van bezoekers van Kieskompas. Het nationale TV station Channel 2, de vooraanstaande krant Jeruzalem Post en de Arabische online krant Panet zullen verslag doen van de bevindingen van het Kieskompas Israël.

125.000 bezoekers in een week

Uit de bezoekersaantallen blijkt dat het Israëlische Kieskompas in goede aarde is gevallen: een week na de lancering hebben al ruim 125.000 bezoekers de weg naar de website weten te vinden. Het Israëlische Kieskompas is ontwikkeld in het Hebreeuws, Arabisch en Engels en is te bereiken via www.electioncompass.org.

Dertig stellingen

Het Israëlische Kieskompas bestaat uit dertig stellingen die de belangrijkste verkiezingsthema’s omvatten. Hierbij neemt het thema veiligheid uiteraard een grote rol in. Door het beantwoorden van de dertig stellingen worden de bezoekers in het Israëlische politieke landschap geplaatst, te midden van de deelnemende partijen. Op deze manier wordt duidelijk zichtbaar welke partijen dichtbij de gebruiker staan, en welke juist niet. Vervolgens kunnen alle partijstandpunten met één klik tot in detail worden bekeken.

Panelonderzoek naar meningen over de nieuwe Egyptische Grondwet

In de nasleep van de zogenaamde ‘Arabische Lente’ konden Egyptische burgers eind vorig jaar stemmen over een nieuwe Grondwet. De voorgestelde wijzigingen van de constitutie zorgde voor een diepe tweedeling in de Egyptische samenleving, omdat de opstellers van de nieuwe Grondwet niet representatief zouden zijn. Vooral Islamisten zouden zwaar oververtegenwoordigd zijn in de commissie. Volgens critici dreigde daarom een ‘Islamisering’ van Egypte.

Om de mening van Egyptenaren over de nieuwe Grondwet in kaart te brengen heeft Kieskompas in de weken voorafgaand aan het referendum een uitgebreide survey opgezet. De vooraanstaande Egyptische politicoloog Professor Mazen Hassan van de Universiteit van Caïro leidde het onderzoek.

Omdat ten tijde van het autoritaire Mubarak regime nagenoeg geen opinieonderzoek kon worden gedaan is er maar weinig bekend over de opvattingen van Egyptenaren. Dat maakt deze survey uniek en levert het zeer belangrijke informatie op. We vroegen Egyptenaren − die eerder het Kieskompas hadden ingevuld en hun emailadres hadden achtergelaten voor verder onderzoek − naar hun mening over groot aantal artikelen uit de voorgestelde Grondwet. Meer dan 550 Egyptenaren vulden de uitgebreide vragenlijst in en we kunnen deze meningen relateren aan hun politieke voorkeur, geslacht, leeftijd en religiositeit.

We maakten op basis van hun persoonlijke kenmerken en stemgedrag onderscheid tussen vier groepen: (1) streng gelovige Islamisten die structureel de Islamistische partijen hebben gesteund, (2) gematigden die zowel op religieuze als seculiere partijen en kandidaten stemden, (3) revolutionairen die actief aan de opstanden hadden deelgenomen en (4) anti-hervormers die sympathiseerden met het oude regime. Het onderzoek laat duidelijk zien dat de Egyptische samenleving diep verdeeld is.

Islamisten zijn zeer enthousiast zijn over de nieuwe Grondwet. Zij stemden grotendeels in met alle nieuwe Grondwetsartikelen, inclusief de elementen die de andere drie groepen beschouwen als een Islamisering van Egypte. Gematigden, revolutionairen en anti-hervormers zijn zeer verontrust over de toenemende rol van Islam in de nieuwe Grondwet. Islamitische uitgangspunten nemen een veel prominentere rol in dan voorheen. Het tussentijdse rapport genereerde veel media-aandacht in Egyptische kranten en nieuwswebsite. Ook werd Prof. Mazen Hassan voor een TV debat over het onderzoek uitgenodigd.

Het eindrapport biedt een diepgravende analyse van de opvattingen van de verschillende groepen in Egypte. Met dit onderzoek pogen wij meer helderheid te verschaffen over één van de moeilijkste politieke vraagstukken van het nieuwe Egypte en een fundamenteel debat te stimuleren over de toekomst van de Egyptische samenleving.

Kieskompas Mexico Online

In steeds meer landen en steeds meer talen is het Kieskompas beschikbaar. Voor de presidentsverkiezingen in Mexico ontwikkelde Kieskompas in samenwerking met Mexicaanse wetenschappers en Radio Nederland Wereldomroep (RNW) een stemhulp voor deze verkiezingen die op 1 juli plaatsvinden. Kieskompas, dat inmiddels in meer dan dertig landen wereldwijd actief is, werkt samen met Radio Nederland Wereldomroep en een groot aantal lokale media-partners om Mexicaanse kiezers te informeren over de verschillende standpunten van de presidentskandidaten. Door dertig helder geformuleerde stellingen te beantwoorden kunnen Mexicaanse kiezers onmiddellijk zien welke kandidaat het dichtst bij hun eigen politieke voorkeuren staat. Kieskompas Mexico zal zowel in het Engels als in het Spaans beschikbaar zijn en zal begin juni worden gelanceerd.

Wereldomroep brengt Kieskompas wereldwijd

Radio Nederland Wereldomroep en de Vrije Universiteit Amsterdam bundelen hun krachten en brengen een vernieuwend Kieskompas voor verkiezingen in prille democratieën over de hele wereld. Daarmee krijgen stemgerechtigden voor het eerst de mogelijkheid om online te bepalen welke partij het dichtst bij de eigen politieke voorkeuren ligt. De organisaties starten met het ontwikkelen van een Arabisch- en Engelstalig Kieskompas voor de komende verkiezingen in Marokko, Egypte en Tunesië. In 2012 volgen ook Kieskompassen in andere (Noord-)Afrikaanse landen.

In landen waar de ‘Twitter- en Facebook-revoluties’ hebben bijgedragen aan de eerste stappen op weg naar democratie, zullen vooral de jongere kiezers goed worden bereikt via het internet. Vanwege de beperkte internetaansluitingen in bijvoorbeeld de Arabische wereld en Afrika, komt het Kieskompas niet alleen beschikbaar als website, maar ook als ‘lite’ versie voor de mobiele telefoon. Voor burgers die niet in staat zijn het internet of de telefoon te gebruiken, wordt een Kieskompas voor in de krant ontwikkeld.

Hoofdredacteur Rik Rensen van de Wereldomroep licht toe: “De samenwerking past precies bij onze activiteiten in het kader van het vrije woord. Je moet je voorstellen dat in landen als Tunesië en Egypte hele generaties zijn opgegroeid in een dictatuur. Voor hen is politieke keuzevrijheid een nieuw en veelal ingewikkeld begrip. Het is een belangrijke taak van de Wereldomroep om juist in zulke landen mensen betrouwbare informatie te geven over hun eigen situatie, in hun eigen taal. En hen zo helpen om eigen keuzes te maken.”

Column: Snijden

Het gat tussen inkomsten en uitgaven van gemeenten bedraagt in 2017 bij ongewijzigd beleid ongeveer 6 miljard euro, blijkt uit onderzoek van het COELO. Gemeenten moeten dus snijden in de uitgaven, want hun ‘belastinggebied’ is te klein om de tekorten te compenseren.

Het zou natuurlijk veel beter zijn als gemeenten een groter belastinggebied hadden, meer typen belastingen zelf mochten innen en daarin meer vrijheid hadden. Dan gaan gemeenten wel met elkaar concurreren en ontstaan er grote verschillen.

Maar is dat erg? Stel je voor dat een gemeente de rekening van de crisis wil neerleggen bij de meer welgestelden in het dorp of de stad. En dus de OZB verhoogt van huizen boven de 600.000 euro. Of nog interessanter: een speciale OZB invoert op bankgebouwen en pinautomaten. Ik kan me voorstellen dat er politici zijn die maar wat graag de rekening zouden neerleggen bij de veroorzakers van de crisis.

Burgers willen in overgrote meerderheid niet dat gemeentelijke voorzieningen worden wegbezuinigd. Als collegepartijen dus politieke zelfmoord willen voorkomen, moeten ze creatief nadenken over waar die miljarden vandaan moeten komen. Als eerste denk ik aan de – vaak absurd dure – prestigeobjecten in gemeenten. Vaak zijn er kostbare plannen voor nieuwe gemeentehuizen, culturele centra, stadsharten of sportaccommodaties. Die projecten vliegen bijna altijd financieel uit de bocht, omdat vooraf een te rooskleurig beeld is geschetst.

Snijden in deze plannen levert dus echt geld op, veel meer dan bezuinigen op sociale voorzieningen. Maar er is ook een prijs. Gemeenten zijn goed voor de helft van de overheidsinvesteringen. Nu veel van de particuliere investeringen zijn weggevallen, zou een flinke vermindering van overheidsinvesteringen Nederland nog dieper in de crisis storten.

Het is dus wel duidelijk waar de komende gemeenteraadsverkiezingen over zullen gaan. Linkse en rechtse partijen zullen scherper tegenover elkaar komen te staan, wat spanningen kan opleveren in bestaande coalities en problemen voor collegevorming na de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Hoe creatief partijen zijn met bezuinigingen en in welke mate de polarisatie zichtbaar wordt, zal ik in veel gemeenten nauwlettend kunnen volgen, omdat Kieskompas duizenden lokale partijprogramma’s gaat analyseren. Ik heb al zin in de verkiezingen!